Moed begint waar het script ophoudt
- rutgerslump
- Jul 7
- 3 min read
Iedereen verwachtte Smells Like Teen Spirit. De eerste akkoorden klonken en het publiek wist precies wat er zou komen. Maar in plaats van de bekende tekst van Nirvana begon Rick Astley ineens Never Gonna Give You Up te zingen. En het werkte. Niet omdat de combinatie logisch was. Niet omdat het perfect gerepeteerd was. Maar omdat mensen op het podium de moed hadden om af te wijken van wat iedereen verwachtte.
Video: Foo Fighters met Rick Astley (2017)
Summer Sonic Festival
Tijdens het Summer Sonic Festival in Japan in 2017 nodigden de Foo Fighters onverwacht Rick Astley uit op het podium. Dave Grohl kondigde hem aan als hun "nieuwe beste vriend", terwijl ze elkaar naar eigen zeggen pas twee minuten eerder hadden ontmoet. Later vertelde Grohl dat de band al aan het experimenteren was met een rockversie van Never Gonna Give You Up. Toen ze Rick Astley backstage tegenkwamen, vroegen ze hem simpelweg of hij mee wilde doen. Het resultaat werd een optreden dat veel mensen zich jaren later nog herinneren. Niet omdat alles volgens plan verliep, maar juist omdat het plan werd losgelaten.
Moed is niet weten hoe het afloopt
Dat is misschien wel de meest interessante kant van moed. We verbinden moed vaak aan grote, heroïsche momenten. Aan mensen die in moeilijke omstandigheden een grote beslissing nemen of een groot risico aangaan. Maar vaak zit moed in veel kleinere momenten: iets zeggen wat nog niet eerder gezegd is, een andere aanpak proberen of een verwachting doorbreken.
De Foo Fighters hadden ook gewoon het nummer kunnen spelen dat iedereen verwachtte. Dat was waarschijnlijk succesvol geweest. Het publiek zou tevreden zijn geweest en niemand had zich afgevraagd of het wel zou werken.
Maar door het bekende patroon te doorbreken ontstond er iets nieuws.
Ook Rick Astley liet moed zien. Hij stapte zonder uitgebreide voorbereiding op een podium met een van de bekendste rockbands ter wereld. Hij wist niet precies hoe het publiek zou reageren en hij wist niet zeker of de combinatie zou werken. Hij koos ervoor om mee te doen.
Moed is geen eigenschap, maar gedrag
We kijken vaak naar moed alsof het iets is wat mensen bezitten. Alsof sommige mensen nu eenmaal moedig zijn en anderen niet. Maar daarmee maken we moed kleiner dan het is. Moed is gedrag. En gedrag wordt beïnvloed door de omgeving waarin mensen zich bevinden.
Waarom durfde Rick Astley dat podium op? Natuurlijk speelde zijn eigen karakter daarin een rol. Maar ook de situatie maakte verschil. Hij werd uitgenodigd, er was vertrouwen, er was ruimte om te proberen en er was geen verwachting dat alles perfect moest zijn.
Dat geldt ook in organisaties.
Wanneer medewerkers ervaren dat afwijkende ideeën worden gewaardeerd, dat fouten gebruikt mogen worden om te leren en dat experimenteren onderdeel is van het werk, wordt het makkelijker om moedig gedrag te laten zien. Mensen stellen eerder kritische vragen, spreken zich eerder uit en proberen eerder iets nieuws.
Wanneer die ruimte ontbreekt, kiezen mensen vaak voor wat voorspelbaar en veilig voelt. Niet omdat ze geen moed hebben, maar omdat de omgeving het moeilijker maakt om die moed te tonen.
De rol van de omgeving
De vraag is daarom niet alleen: "Hoe maken we mensen moediger?" Misschien is een betere vraag: "Welke omstandigheden creëren we waarin moedig gedrag kan ontstaan?"
De Foo Fighters hadden Rick Astley kunnen vragen om eerst uitgebreid te repeteren. Ze hadden kunnen kiezen voor zekerheid. Maar ze creëerden ruimte voor iets onverwachts. Juist die ruimte maakte het mogelijk dat er iets bijzonders ontstond.
Ook in organisaties begint moed vaak met kleine uitnodigingen. De vraag stellen waarop nog geen antwoord is. Iemand vragen om een ander perspectief te geven. Ruimte maken voor een experiment waarvan de uitkomst niet vaststaat.
Moed begint waar het script ophoudt.
De vraag is daarom: welk script volgen we nog steeds, terwijl juist het loslaten ervan misschien iets nieuws mogelijk maakt?
Comments